Czym jest cukrzyca?

Schorzenie diabetes mellitus zwane powszechnie cukrzycą polega na upośledzeniu gruczołu trzustkowego odpowiedzialnego w organizmie za produkcję insuliny.

Insulina jest jednym z hormonów, które odpowiadają w ludzkim organizmie za regulację procesów metabolicznych polegających na dostarczeniu substancji odżywczych do wszystkich komórek ciała.

Rola insuliny polega przede wszystkim na:

• wykorzystywaniu cukrów i tłuszczów jako materiału energetycznego dla komórek,
• magazynowaniu nadmiernej ilości cukrów w postaci zapasów,
• wytwarzaniu białek z substancji znajdujących się w pożywieniu

Insulina stanowi zatem rodzaj przekaźnika, który odpowiada za dostarczenie każdej żywej komórce substancji odżywczych - glukozy, białka oraz tłuszczów. Jeżeli organizmowi brakuje insuliny lub też gdy jej działanie jest nieprawidłowe, organizm jest pozbawiany możliwości odżywiania na poziomie komórkowym. Jednocześnie może wzrastać we krwi stężenie niewykorzystanej glukozy. Nadmierna ilość cukru w organizmie przepływa przez nerki skąd przenika do moczu. Pojawia się tzw. cukromocz oraz inne objawy choroby.

Objawy

Nie leczona cukrzyca przejawia określony zespół objawów, choć mogą one przejawiać się na różnych poziomach intensywności. Typowe objawy kliniczne to:

• zmęczenie
• osłabienie
• wielomocz, tj. częste oddawanie dużej ilości moczu
• nadmierny apetyt
• chudnięcie

Podstawowe znaczenie ma jednak wzrastanie poziomu cukru we krwi (glikemia) oraz w moczu (wspomniany już cukromocz, czyli glikuzuria).

Typy choroby

Cukrzyca występuje na świecie w dwóch podstawowych typach określanych jako typ 1 oraz typ 2.

Cukrzyca typu 1, zwana również młodzieńczą lub też insulinozależną jest obserwowana już w wieku dziecięcym i charakteryzuje się bezwzględnym brakiem insuliny. Jest to efekt upośledzenia komórek beta w trzustce odpowiedzialnych za wytwarzanie tego hormonu. Uszkodzenia te mogą mieć wielorakie przyczyny począwszy od wirusologicznych i żywieniowych, a skończywszy na ich wyniszczeniu przez układ odpornościowy pacjenta.
Na cukrzycę typu 1 cierpi ok. 20% pacjentów. Choroba ma wyjątkowo intensywny przebieg ze skłonnością do niedocukrzeń (hipoglikemii) oraz hiperglikemii, czyli drastycznego wzrostu poziomu glukozy prowadzącego nierzadko do śpiączki. Leczenie wymaga bezwzględnego monitorowania oraz podawania insuliny, a także stosowania odpowiedniej diety i treningu.

Cukrzyca typu 2, zwana również insulinoniezależną występuje u osób dorosłych. W tym przypadku schorzenie nie jest spowodowane brakiem insuliny, lecz jej nieprawidłowym działaniem. Chorobie towarzyszy najczęściej otyłość oraz nadciśnienie tętnicze.
Obserwuje się skłonności rodzinne do cukrzycy typu 2, choć "niezdrowy" tryb życia stanowi czynnik przyspieszający rozwój choroby. Problem cukrzycy insulinoniezależnej dotyczy 80-85% pacjentów. Leczenie opiera się na stosowaniu odpowiedniej diety oraz wysiłku fizycznego, choć w zaawansowanym stadium konieczne jest zazwyczaj leczenie insuliną.

Ponadto występują inne typy choroby, takie jak cukrzyca kobiet ciężarnych pojawiająca się na okres ciąży i często zanikająca po urodzeniu dziecka, cukrzyca pourazowa, polekowa, toksyczna, czy na tle zaburzeń hormonalnych.

Występowanie

Według badań prowadzonych przez Światową Organizację Zdrowia ponad 150 milionów ludzi na Ziemi cierpi z powodu cukrzycy. Przewiduje się, iż do roku 2025 ta liczba ulegnie podwojeniu. Znaczna część tego przyrostu przypadnie na kraje rozwijające się.

Wśród podstawowych przyczyn wymienia się:

• wzrost populacji,
• starzenie się społeczeństw,
• niezdrowy tryb życia, stres
• otyłość.

W roku 2025 większość chorych w krajach rozwiniętych będą stanowiły osoby powyżej 65-tego roku życia. W krajach rozwijających się natomiast, większość pacjentów znajdzie się w grupie wiekowej 45 - 65, a zatem cukrzyca odciśnie swoje piętno na ludziach w ich najbardziej produktywnym okresie życia.